Van de voorzitter,

Macht.
Twee mannen waren op bezoek geweest bij een directielid van een groot bedrijf.
Zei de één tegen de ander, “wat was dat een aardige man”,
zei de ander “wacht maar tot hij de macht heeft, om onaardig te zijn”.
Daaraan moest ik denken toen ik nadacht over de ontwikkelingen rond het toezicht op uitvaartverzekeringen. Op basis van Europese regelgeving moet het toezicht op financiële instellingen worden verbeterd. Ook uitvaartverenigingen worden terecht gezien als een financiële instelling, we passen immers op geld van onze leden. Leden betalen contributie, daar staan verplichtingen van de vereniging tegenover. Dat staat in de statuten opgeschreven. De vereniging zorgt ervoor dat er een uitvaart zal plaatsvinden, een deel van de kosten wordt betaald uit de pakketwaarde, of bij een natura-uitvaartvereniging wordt een deel van de werkzaamheden niet in rekening gebracht. Nederland heeft een naam hoog te houden als het braafste jongetje van de klas, daarom waren in eerste instantie de toezichtregels heel zwaar. Zo zwaar dat geen enkele vereniging daaraan zou kunnen voldoen. De Nederlandse bank zou de rol van toezichthouder krijgen, bestuurders zouden worden getoetst of zij voldoende kennis in huis hadden om de gevolgen van hun beslissingen goed in te schatten, ook de regels voor de financiële reserve zouden aan hoge eisen moeten voldoen. Gelukkig is met name door positieve invloed vanuit Nardus het geheel tot normale proporties teruggebracht. Uitvaartverenigingen behoeven in wezen alleen aan het verenigingsrecht te voldoen. Elders in deze nieuwsbrief staat daarover een helder stuk van Albert Berends. De belangrijkste verplichtingen die daaruit voortvloeien zijn de financiële verplichting en de daarbij behorende Actuariële Reserve. Het “toezicht” op de verenigingen is verder een vrijwillig onderling toezicht, dat is prima geregeld in de Nardus Gedragscode, als je daaraan voldoet, en dat blijft doen, dan ben je bestuurslid van een goede vereniging. Het gaat wel om vrijwillig onderling toezicht, maar vrijwillig is niet vrijblijvend. Dat ervaart u als bestuurslid van een uitvaartvereniging regelmatig, u bent vrijwillig bestuurder, maar dat is niet vrijblijvend, zeg je daar ja tegen dan neem je verplichtingen en verantwoordelijkheden op je. Als we als verenigingen moeite hebben om goed te besturen, als het moeilijk is nieuwe bestuursleden te krijgen, dan is samenwerking met andere verenigingen de beste oplossing.
Het federatiebestuur is bezig het idee van Albert Berends om door samenwerking te komen tot enkele grote verenigingen in de provincie Groningen verder uit te werken. U krijgt uiteraard alle gelegenheid daar een constructieve bijdrage aan te leveren. Krijgen we het allemaal niet voor elkaar dan komt vanzelf de Nederlandse Bank weer in beeld en reken er maar op dat die de macht heeft onaardig te zijn, als zij dat nodig vindt.
Teije Penninga

Bestuur (-missers).
Volgens het Burgerlijk Wetboek zijn er diverse regels voor het besturen van een vereniging. In een financieel verslag dienen de rechten maar vooral de verplichtingen van de vereniging vermeld te staan. Als er een balans gemaakt wordt dan dient dit ook aan regels te voldoen, maar zoals al zo vaak aangegeven, de belangrijkste schuld is de verplichting naar de leden. Een balans heeft slechts 1 hoofdregel: Bezittingen minus Schulden is het Eigen vermogen. Als 1 van de genoemde elementen van deze hoofdregel NIET aanwezig is dan voldoet de balans niet aan de wettelijke regels. Ook als er GEEN balans aanwezig is voldoet de vereniging niet aan de wettelijke regels. Dus een vereniging met alleen een uittreksel of een recapitulatie van de inkomsten en uitgaven voldoet niet aan de wettelijke regels. Zie onderstaand:

Boek 2. Rechtspersonen
Titel 1. Algemene bepalingen
Artikel 3
Verenigingen
, coöperaties, onderlinge waarborgmaatschappijen, naamloze vennootschappen, besloten vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid en stichtingen bezitten rechtspersoonlijkheid

Artikel 10:
Het bestuur is verplicht van de vermogenstoestand van de rechtspersoon en van alles betreffende de werkzaamheden van de rechtspersoon, naar de eisen die voortvloeien uit deze werkzaamheden, op zodanige wijze een administratie te voeren en de daartoe behorende boeken, bescheiden en andere gegevensdragers op zodanige wijze te bewaren, dat te allen tijde de rechten en verplichtingen van de rechtspersoon kunnen worden gekend.
Onverminderd het bepaalde in de volgende titels is het bestuur verplicht jaarlijks binnen zes maanden na afloop van het boekjaar de balans en de staat van baten en lasten van de rechtspersoon te maken en op papier te stellen.
Dit om even weer aan te geven waar een vereniging aan MOET voldoen.

BEMIDDELEN en/of ADVISEREN.
Naar aanleiding van vragen of er wel of niet advisering of bemiddeling in het spel is bij de uitvaartverenigingen de volgende gegevens. We hebben uitgebreide cases waar heel specifieke vragen worden gesteld en waar de AFM op heeft geantwoord dat ze allemaal leiden tot advisering of bemiddeling. Vandaar deze reactie.

De uitvaartvereniging brengt alleen haar eigen ‘product’ aan de man bij nieuwe leden en geeft NIET aan om een aanvullende verzekering te nemen bij uitvaartverzekeringsmaatschappij XX. Wel kan aangegeven worden dat de pakketvergoeding door de vereniging bij lange niet voldoende is om de uitvaart te financieren. Om eventuele de geldelijke gevolgen (lees tekorten) op te vangen zou het verstandig kunnen zijn om naast het lidmaatschap van de vereniging ook een uitvaartverzekering af te sluiten. NOOIT aangeven dat dit bij verzekeringsmaatschappij XX moet of kan.

Denk ook aan de gegevens op uw web-site !! Op de web-site staat vaak nog dat er contact opgenomen moet worden met verzekeringsmaatschappij XX waar de vereniging een samenwerkingsverband mee heeft.
Dit is zonder meer advisering.

Als de vereniging een verzekeringsmaatschappij ook nog gegevens geeft van hun leden zou dit opgevat kunnen worden als bemiddeling !!

Bekijk uw vereniging gegevens zowel op de uitgaande post/mail en de eigen web-site heel kritisch en ga na of er een ‘link’ gelegd kan worden met een verzekeringsmaatschappij. Is die ‘link’ er, dan kan de AFM uw vereniging een flinke boete opleggen als blijkt dat geen enkele bestuurslid een vergunning heeft om te adviseren en/of te bemiddelen, wat hoogstwaarschijnlijk geen enkele vereniging heeft (uitzonderingen daargelaten). Dat de boetes van de AFM geen kleinigheidjes zijn, zal algemeen bekend zijn.
Albert Berends

De kas is ‘leeg’.
Een penningmeester speelt mooi weer met de centen van de vereniging. Of de penningmeester ‘leent’ even iets uit de kas en: ‘ik was van plan het terug te betalen’

We kennen allemaal wel een voorbeeld van een penningmeester die er met de kas vandoor is gegaan en soms met hele grote bedragen:

  1. Begrafenisvereniging Helpt Elkander Denekamp (650.000,-)
  2. Deken-pastoor Gulpen (2 miljoen)
  3. VvE verzorgingsflat in Den Haag (400.000,-)
  4. Etc.

Dicht in de buurt:

  1. Hengelvereniging in Hoogezand
  2. Scouting club Leek
  3. Etc.

Ik kan er nog plenty opnoemen waar (veel) geld is verdwenen Hier zal ik niet verder op ingaan. De vraag is natuurlijk altijd: Hoe kan zoiets gebeuren. Er zijn diverse redenen aan te voeren: Geen of weinig kascontrole of een controle door niet-deskundigen. Ook door vaak het blinde vertrouwen in de penningmeester is het vaak: ”Het is wel goed en wij vertrouwen jou”.
Dat dit niet altijd goed is, zal duidelijk zijn. Bedrijfseconoom Maarten den Oudsten (auteur van de Kascommissiegids) geeft aan dat er in 2014 waarschijnlijk zo’n 5.5 miljoen Euro uit de kas gehaald is en in eigen zak gestoken. In 2013 heeft hij becijferd dat dit misschien wel 10 miljoen Euro geweest zal zijn. Omdat heel vaak de verduisteringen niet in de openbaarheid komen, zal dit misschien wel het topje van de ijsberg zijn.

 

HOE KUNNEN WE DIT OPLOSSEN.
Natuurlijk kunnen we niet een totale oplossing aanbieden. Er zijn legio (on-) mogelijkheden waarbij de penningmeester een graai in de kas kan doen. Wel kunnen we enkele mogelijkheden aangeven om dit te voorkomen.

  1. Laat de clubkas altijd door meer dan 1 persoon beheren. Dit kan in de vorm van: De penningmeester zet de betalingen klaar en een ander bestuurslid fiatteert de betalingen. Bij ‘vreemde’ betalingen kan de fiatteerder om opheldering vragen of een kopie opvragen.
  2. Geef een ander bestuurslid de mogelijkheid om ook de rekeningen te ‘bekijken’. Met andere woorden geef die ook een sleutel om de rekeningen te zien. Dit hoeft niet elke dag, maar het idee dat er regelmatige controles zullen plaats vinden, zal de zin om geld te verduistering doen afnemen.
  3. Of geef alleen een fiat voor een beperkt bedrag. Zodra er een nota betaald moet van een bedrag welke hoger is dan de aangegeven limiet , dan moet er nog een bestuurslid tekenen.
  4. Laat alle nota’s en ook de bankafschriften bij het secretariaat (of een ander bestuurslid) binnenkomen en laat die ook de controle doen voor de betalingen.

Tegenwoordig met internet betalen is het geen enkel probleem om afspraken (zoals dubbele controle / meerdere personen beschikken over de bank gegevens etc.) met de bank te regelen.

Mocht iemand belangstelling hebben over alle gegevens waaruit geciteerd is dan kan dat opgevraagd worden bij het secretariaat van de Federatie (info@fedgron.nl)
Albert Berends